Een proforma factuur voorbeeld voor de bouw in de praktijk
Een proforma factuur is in de kern een voorlopige factuur. Zie het als een prijsopgave in de vorm van een factuur, maar dan zonder de juridische betalingsverplichting die bij een normale factuur hoort. Het geeft je klant een glashelder overzicht van de te verwachten kosten voor een project of levering, nog voordat de definitieve klap op de deal is gegeven.
Wat een proforma factuur voor aannemers betekent
In de dynamische wereld van de bouw is een proforma factuur veel meer dan zomaar een documentje. Het is een cruciaal communicatiemiddel dat vertrouwen en duidelijkheid schept. Het overbrugt de kloof tussen een vrijblijvende offerte en een bindende factuur en biedt in specifieke situaties de perfecte uitkomst.
Stel je dit eens voor, een situatie rechtstreeks uit de praktijk. Voor een groot renovatieproject heb je een partij speciale, op maat gemaakte kozijnen nodig. Je leverancier vraagt een flinke aanbetaling om de productie op te starten, wat volkomen logisch is. Jouw opdrachtgever, bijvoorbeeld een woningcorporatie, wil die betaling best vrijgeven, maar heeft daarvoor wel een officieel ogend document nodig voor hun interne administratie. Een standaardofferte is dan niet formeel genoeg, maar een definitieve factuur is veel te vroeg. Dit is precies het moment waarop de proforma factuur de oplossing biedt.

Wanneer gebruik je dit document in de bouw?
De proforma factuur is onmisbaar in diverse situaties die je als aannemer of renovatiebedrijf dagelijks tegenkomt. Denk bijvoorbeeld aan:
- Aanvragen van projectfinanciering: Een bank of investeerder wil een gedetailleerd overzicht zien van de te verwachten uitgaven.
- Douaneformaliteiten regelen: Bij de import van speciale bouwmaterialen uit het buitenland eisen douaneautoriteiten vaak een proforma factuur om de waarde van de goederen te bepalen.
- Interne goedkeuring verkrijgen: Binnen grotere organisaties, zoals woningcorporaties, is een proforma nodig om budget vrij te maken voor een specifieke projectfase of meerwerk.
- Een aanbetaling faciliteren: Het document formaliseert het verzoek voor een aanbetaling zonder dat je al een definitieve factuur de deur uit doet.
Het is cruciaal om te onthouden dat een proforma factuur géén juridisch betaalverzoek is. Het document hoort niet thuis in je boekhouding en er hoeft geen btw over te worden afgedragen. Het primaire doel is informeren en voorbereiden. Ontdek meer over de precieze proforma factuur betekenis in ons uitgebreide artikel.
Zeker met de komst van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is duidelijke en correcte documentatie belangrijker dan ooit. In de Nederlandse bouw spelen proforma facturen een sleutelrol bij internationale leveringen. Zo werd meer dan 25% van alle bouwimporten uit Azië ondersteund door proforma facturen om douaneformaliteiten te stroomlijnen. Dit is onmisbaar voor naleving van de Wkb, waarbij kwaliteitsborgers aangeven dat proforma's helpen bij het vastleggen van voorlopige calculaties. Meer over deze bevindingen lees je op factuur.tips.
De onmisbare elementen van een proforma factuur in de bouw
Een professionele proforma factuur is zoveel meer dan een formaliteit. Zie het als een cruciaal communicatiemiddel dat misverstanden voorkomt, goedkeuringen versnelt en jouw imago als betrouwbare partner versterkt. Om te zorgen dat jouw document waterdicht is, moet het specifieke elementen bevatten die zijn toegespitst op de praktijk in de bouw.
Het begint al bij de titel. Zorg dat bovenaan het document groot en duidelijk 'Proforma Factuur' staat. Dit lijkt misschien een open deur, maar het voorkomt direct elke mogelijke verwarring met een definitieve factuur. Je zet hiermee meteen de juiste toon: dit is een informatief document, nog geen betaalverzoek.

De juiste structuur en gegevens
Direct na de titel volgt een uniek nummer. Het is essentieel dat deze reeks losstaat van je reguliere factuurnummering. Een simpele maar doeltreffende methode is het gebruik van een prefix, zoals PF-2024-001. Dit voorkomt vervelende gaten in je boekhouding en maakt het voor iedereen – van de boekhouder van de klant tot je eigen administratie – duidelijk dat het om een voorlopig document gaat.
Natuurlijk mogen complete bedrijfs- en klantgegevens niet ontbreken. Zorg dat de volgende info er glashelder op staat:
- Jouw bedrijfsgegevens: Naam, adres, KVK- en btw-nummer.
- Klantgegevens: Naam van de contactpersoon, bedrijfsnaam en adres.
Deze details zorgen niet alleen voor een professionele uitstraling. Ze voorkomen ook dat het document eindeloos rondzwerft bij een grote opdrachtgever voordat het bij de juiste afdeling belandt.
Specificaties op maat voor de bouw
De kern van de proforma factuur is de omschrijving van de werkzaamheden en materialen. Wees hier zo specifiek mogelijk. In plaats van een vage post als 'stucwerk', breek je het op in concrete, bouwspecifieke eenheden.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Leveren en aanbrengen van gipspleister: 45 m²
- Plaatsen van hardhouten plinten: 22 strekkende meter
- Uurtarief voor meerwerk timmerman: 8 uur
Door deze nauwkeurigheid geef je de klant een loepzuiver beeld van de kosten en de scope van het werk. Deze gedetailleerde aanpak sluit trouwens naadloos aan bij het maken van een goede offerte. Het proces van calculeren in de bouw wordt een stuk makkelijker als je deze details vanaf het begin scherp hebt.
Een cruciaal, maar vaak vergeten element: de geldigheidsduur. Vermeld duidelijk een termijn, bijvoorbeeld 'Deze proforma factuur is 30 dagen geldig'. Hiermee sla je lastige discussies de kop in als een klant maanden later akkoord geeft en de materiaal- of arbeidskosten inmiddels zijn gestegen.
Tot slot de btw. Ook al is het geen officieel betaalverzoek, het is cruciaal om het btw-bedrag en -percentage duidelijk te vermelden. Dit geeft je klant een compleet en realistisch kostenplaatje, zonder verrassingen achteraf. Voeg een korte opmerking toe zoals 'Ter informatie, niet voor btw-aangifte' om elke onduidelijkheid voor te zijn.
Zelf een proforma factuur maken voor een renovatieproject
De theorie snappen is één ding, maar hoe vertaal je dat naar een concreet document voor een renovatiebedrijf? Laten we er eens een typisch scenario bij pakken: de complete renovatie van een badkamer voor een particuliere klant. Dit voorbeeld kun je zo overnemen als sjabloon voor je eigen projecten.
Stel je voor: jij bent Aannemersbedrijf De Wit. Je hebt net een akkoord bereikt met de familie Jansen over hun droombadkamer. Voordat je ook maar één tegel bestelt, vraag je om een aanbetaling. De familie wil daar natuurlijk wel een net document voor ontvangen. Dit is hét perfecte moment om een proforma factuur op te stellen.
De opbouw van het document
We beginnen bovenaan met de basis. Jouw bedrijfsgegevens (Aannemersbedrijf De Wit, adres, KVK, btw-nummer) en die van de klant (Familie Jansen, adres). Meteen daaronder, groot en duidelijk, zet je de titel: Proforma Factuur. Geef het document ook een uniek nummer, bijvoorbeeld PF-2024-034, en natuurlijk de datum van vandaag.
Dan het belangrijkste deel: de specificatie van de werkzaamheden en materialen. Wees hier zo duidelijk mogelijk. Het is de sleutel tot vertrouwen en voorkomt een hoop vragen of discussies achteraf. Een gedetailleerde uitsplitsing ziet er professioneel uit.
- Leveren en plaatsen wandtegels: 12 m² keramische wandtegels (60x30cm, mat wit) à € 45/m²
- Installatie inloopdouche: Inclusief glaswand, regendoucheset en drain à € 1.250 (vaste prijs)
- Leveren en plaatsen wastafelmeubel: Dubbel meubel (120 cm) inclusief kranen à € 980 (vaste prijs)
- Arbeidsuren: Geschatte werkzaamheden 40 uur à € 55/uur
Met zo’n lijst geef je de klant een helder en transparant beeld van waar de kosten vandaan komen.
De cijfers en voorwaarden netjes op een rij
Na de specificaties is het tijd voor de financiële samenvatting. Tel alle posten bij elkaar op tot een subtotaal. Vervolgens voeg je de btw toe. Ook al is het een proforma, het btw-bedrag is essentieel voor een compleet kostenplaatje. Vermeld het percentage (21% btw) en het bedrag, en sluit af met het eindtotaal.
Let op: Een proforma factuur is in Nederland geen juridisch bindend document. Anders dan een gewone factuur, neem je deze niet op in je boekhouding en draag je er dus ook geen btw over af. Toch blijkt uit onderzoek dat 68% van de aannemers proforma’s gebruikt voor interne goedkeuringen en het formaliseren van afspraken.
Minstens zo belangrijk zijn de voorwaarden. Voeg onderaan het document een paar duidelijke spelregels toe. Simpel en kort, bijvoorbeeld:
- Geldigheid: "Deze proforma factuur is geldig tot 30 dagen na dagtekening."
- Status: "Dit is geen betalingsverzoek. Na akkoord wordt dit document omgezet in een definitieve factuur voor de aanbetaling."
Dit soort documenten handmatig in elkaar knutselen in Word of Excel is niet alleen tijdrovend, maar ook erg foutgevoelig. Veel aannemers worstelen met het opstellen van correcte documenten, zoals ook blijkt uit onze gids over een Excel factuur maken, wat vaak leidt tot slordige foutjes en inconsistenties.
Stel je nu eens voor dat je dit hele proces automatiseert. Tijdens de opname van het meerwerk voor die badkamer maak je een paar foto's en spreek je de details in. Met software als BuilderFlow wordt deze informatie direct omgezet in een professioneel en foutloos document zoals hierboven. Dat scheelt je niet alleen uren aan administratie, maar zorgt er ook voor dat je sneller akkoord krijgt van de klant. En dus sneller kunt starten met bouwen. Precies de efficiëntieslag waar moderne bouwbedrijven naar op zoek zijn. Bekijk de product features van BuilderFlow voor meer informatie.
Veelgemaakte fouten die je administratie overhoop gooien
Een proforma factuur lijkt een simpel document. Toch kan één klein foutje al snel uitgroeien tot een flinke administratieve hoofdpijn. In de waan van de dag op een bouwproject sluipen er makkelijk slordigheden in die later voor verwarring, vertraging en zelfs financiële problemen zorgen.
Door deze valkuilen te herkennen, bescherm je de financiële gezondheid van je bedrijf en voorkom je een hoop gedoe.
De meest gemaakte fout is verrassend simpel: de term 'Proforma' vergeten. Zonder deze duidelijke titel kan het document bij de klant – zeker bij een onervaren boekhouder – per ongeluk worden aangezien voor een échte factuur. Voordat je het weet, zit je met onterechte betalingsherinneringen en onnodige discussies over de status van een project.
Fouten in nummering en boekhouding
Een andere klassieke misser is het gebruiken van een doorlopend factuurnummer uit je boekhoudpakket. Als je PF-2024-05 als factuurnummer 5 in je systeem zet, schiet je direct een gat in je administratie. Bij een belastingcontrole leidt dit geheid tot lastige vragen over die ‘ontbrekende’ factuur. De oplossing is simpel: gebruik een aparte nummerreeks, bijvoorbeeld met het voorvoegsel ‘PF’.
Ook het per ongeluk inboeken van de proforma in je eigen administratie is een kritieke fout. Dit trekt je omzetcijfers scheef en kan zelfs je btw-aangifte compleet in de war sturen. Een proforma hoort strikt buiten de officiële boekhouding te blijven; het is en blijft een voorlopig document zonder enige fiscale waarde.
Een vaak onderschatte maar cruciale fout is het ontbreken van een geldigheidsdatum. Zonder die clausule kan een klant weken of zelfs maanden later terugkomen op een prijs, terwijl de materiaal- en arbeidskosten in de bouw allang zijn gestegen. Dit leidt tot ongemakkelijke discussies en kan je marge flink onder druk zetten.
Met de opkomst van digitale facturatie is nauwkeurigheid nog belangrijker geworden. Zonder heldere documenten zoals proforma's neemt de kans op fraude toe. Recente cijfers tonen aan dat factuurfraude zonder deze voorbereidende documenten flink is gestegen, met miljoenen euro's verlies voor bouwbedrijven tot gevolg. Meer over deze risico's lees je op wijcontrolerenjedata.nl.
Veel van deze problemen ontstaan door handmatig werk en de constante druk om snel te handelen. Door cruciale processen te automatiseren, zoals het genereren van gedetailleerde inspectierapporten, minimaliseer je de kans op dit soort kostbare, menselijke fouten. Een gestructureerd systeem zorgt ervoor dat de juiste data altijd op de juiste plek staat – van opname tot proforma en de uiteindelijke factuur.
Van handwerk naar een geautomatiseerd proces
Werken met Word en Excel voor je proforma facturen voelt misschien vertrouwd, maar het is een recept voor tijdverlies en kostbare fouten. De overstap van dit handmatige geklungel naar een slim, geautomatiseerd proces is voor moderne bouwbedrijven geen luxe meer. Het is pure noodzaak om concurrerend te blijven.
Stel je dit eens voor, een veelvoorkomend scenario: een werkvoorbereider is op locatie voor een woningmutatie en signaleert meerwerk. In plaats van te krabbelen op een notitieblok, pakt hij zijn telefoon. Hij maakt een paar duidelijke foto’s van de situatie, spreekt de benodigde materialen en uren in en drukt op verzenden.
Van spraakopname tot professioneel document
Dankzij slimme software wordt deze ongestructureerde data direct omgezet in een gestructureerd overzicht. Het systeem herkent de materialen, berekent de uren en stelt een nette proforma factuur op, compleet met je logo en de correcte gegevens. Deze is direct klaar om naar de opdrachtgever te sturen voor akkoord. Dit is geen toekomstmuziek; dit is de dagelijkse realiteit voor bedrijven die hun processen digitaliseren.
De voordelen van deze aanpak zijn direct merkbaar:
- Enorme tijdsbesparing: Administratieve taken die voorheen uren kostten, worden gereduceerd tot minuten.
- Drastisch minder fouten: Typefouten, verkeerde berekeningen of vergeten posten behoren tot het verleden.
- Professionele uitstraling: Elk document dat je verstuurt is consistent, professioneel en foutloos.
De impact van automatisering is significant. Onderzoek toont aan dat bedrijven zonder digitale tools wekelijks 22 uur kwijt zijn aan handmatige calculaties. Met een geautomatiseerde aanpak kan dit worden teruggebracht naar slechts 4 uur. Een enorme besparing die je kunt investeren in de groei van je bedrijf.
Het visualiseren van de meest voorkomende fouten laat zien waar de risico’s precies liggen bij handmatige processen.

Deze stroom laat perfect zien hoe simpele vergissingen, zoals het ontbreken van het woord 'Proforma' of het gebruiken van een verkeerd factuurnummer, direct leiden tot problemen in de boekhouding.
De rol van gespecialiseerde software
Het handmatig opstellen van elk document is simpelweg niet meer van deze tijd. De kans op fouten is te groot en de verloren tijd is te kostbaar. BuilderFlow is specifiek ontworpen om dit soort processen te stroomlijnen. Door foto's, video's en spraakopnames als input te gebruiken, elimineren we de noodzaak voor handmatige data-invoer volledig.
Dit betekent niet alleen dat je sneller een proforma factuur kunt genereren, maar ook dat de kwaliteit en nauwkeurigheid van al je documentatie omhoogschiet. Het systeem zorgt voor de juiste opmaak, correcte berekeningen en een consistente uitstraling. Voor bedrijven die veel kleinere werken doen, zoals bij mutaties in de woningbouw, is deze efficiëntieslag onmisbaar. Een gestroomlijnde aanpak met facturatie software voor de bouw is dan ook de logische volgende stap voor ieder groeiend bouwbedrijf.
Nog vragen over de proforma factuur? Hier zijn de antwoorden
In de bouw, waar heldere afspraken goud waard zijn, zorgt de proforma factuur soms voor wat verwarring. Het is geen offerte, maar ook geen echte factuur. Wat is het dan wel? Hieronder vind je antwoorden op de vragen die we het vaakst horen van aannemers en renovatiebedrijven.
Is een proforma factuur bindend?
Nee, absoluut niet. Een proforma factuur is geen juridisch document en legt geen betalingsverplichting op. Zie het als een voorlopige rekening, bedoeld om je klant te laten zien wat de kosten gaan worden. De échte betaalplicht ontstaat pas als je een definitieve, officiële factuur stuurt.
Moet er btw op een proforma factuur staan?
Ja, het is slim om dit wel te doen. Zo geef je de klant een compleet en eerlijk beeld van het totaalbedrag. Om misverstanden te voorkomen, zet je er altijd een duidelijke opmerking bij, zoals "Ter informatie, niet voor btw-aangifte". Hiermee maak je kristalhelder dat dit document niet in de boekhouding hoort.
Onthoud dit goed: Een proforma factuur neem je nooit op in je officiële boekhouding. Het is puur een communicatiemiddel, bijvoorbeeld om een aanbetaling te regelen, import te faciliteren of interne goedkeuring bij je opdrachtgever te krijgen.
Kan ik dit document in mijn boekhouding verwerken?
Nee, dit is een absolute no-go en een cruciale regel om te onthouden. Een proforma factuur mag je nooit inboeken of gebruiken voor je btw-aangifte. Het document staat volledig los van je administratie en dient alleen voor informatieve doeleinden. Gebruik een goed proforma factuur voorbeeld om zeker te weten dat je de juiste structuur volgt.
Wat is dan het verschil met een offerte?
Een offerte is een formeel aanbod. Zodra de klant die accepteert, hebben jullie een juridische overeenkomst. Een proforma factuur is een stuk informeler en gebruik je meestal als de details van de klus al grotendeels bekend zijn.
Denk bijvoorbeeld aan een situatie waar de offerte al is goedgekeurd, maar je voor het bestellen van materialen een document nodig hebt voor een aanbetaling. Of wanneer je voor een klant in het buitenland goederen moet importeren. Dan is de proforma factuur de perfecte tool. Wil je meer weten over het stroomlijnen van je offertes? Lees dan onze tips over offertes automatiseren.
Wil je af van het handmatige gedoe met proforma facturen en andere documenten? BuilderFlow zet foto's en spraaknotities direct om in professionele, foutloze documenten. Ontdek op https://www.usebuilderflow.com hoe je uren aan administratie bespaart.